Stowarzyszenie Miłośników Dębowca i Okolicy

Copyright ©                                                                    
 
 

 
 
Inwentaryzacja małej sakralnej architektury przydrożnej

         W maju br. Stowarzyszenie brało udział w inwentaryzacji i dokumentowaniu przydrożnych krzyży, figur, kapliczek i kaplic. Akcją objęty został teren parafii dębowieckiej – Dębowiec, Łazy Dębowieckie, Majscowa i Zarzecze. W jej ramach opisanych zostało 64 obiekty z czego 35 na terenie Dębowca łącznie z Kopaninami, 9 w Łazach Dębowieckich, 8 w Majscowej i 12 w Zarzeczu. Obiekty zostały sfotografowane, dokonano podstawowych pomiarów oraz opisu. Zainteresowaniem objęto  datę powstania, przyczynę fundacji, osobę fundatora oraz historię, ewentualne  zwyczaje i legendy a także  oznaczenie obecnych właścicieli lub opiekunów poszczególnych obiektów. Odnośnie każdego obiektu sporządzono obejmującą podstawowe dane kartę inwentaryzacyjną obiektu małej architektury sakralnej.

         Wśród kapliczek i figur największą grupę stanowią kapliczki maryjne – jest ich łącznie 30. Wśród nich dominują te, które poświecone zostały Matce Bożej Saletyńskiej, z reguły w pierwszej i drugiej fazie objawienia, następnie Matce Bożej Niepokalanej i Matce Bożej  z Lourdes. Ewenementem jest  figura maryjna w kaplicy w Łazach Dębowieckich  oraz na II Kopaninach. Szczególnej urody figurę maryjną  spotkać można natomiast na Zarzeczu. Została wykuta w kamieniu przez nieżyjącego architekta, Józefa Trzeciaka i przedstawia MB Saletyńską w postawie stojącej, podobną do umieszczonej w ołtarzu głównym w dębowieckim sanktuarium. Chrystusowi poświęcono kaplicę na Dąbrowie oraz figurę  na I Kopaninach. Św. Rodzina czuwa z kapliczki szafkowej  na skraju lasu  na II Kopaninach,  św. Roch znalazł miejsce w nowej kapliczce w Dębowcu a na Wygonie Dolnym w Łazach znajduje się grób Chrystusa w otoczeniu świętych. Ponadto są dwie figury św. Floriana oraz pomnik w miejscu śmierci ks. Juliana  Żuławy na filarze starego mostu na Wisłoce. No i najbardziej znana z dębowieckich kapliczek – Mikołajek. Popularne niegdyś kapliczki szafkowe są już rzadkością – łącznie odnotowane zostały cztery takie obiekty.  Kaplic łącznie jest 6, dwie w Łazach Dębowieckich, 2 na Kopaninach, 1 w Dębowcu i 1 na Zarzeczu. Pozostałe obiekty to krzyże. Wiele z nich  posiada piękne pasyjki, inne jedynie figury Ukrzyżowanego. Niektóre z nich postawiono daleko od siedzib ludzkich – np. krzyż na Rokiciu w Łazach, krzyż  w Zarzeczu Na Granicach czy krzyż nad źródełkiem  na II Kopaninach, do którego drogę wskazuje anioł zawieszony na lipie.

         Z wieloma kapliczkami i krzyżami związane są ciekawe przekazy, interesujące motywy fundacji oraz nieraz pogmatwane losy. Wiele z nich nadal otaczane jest żywym kultem, inne są jedynie śladem przeszłych wydarzeń, nadal jednak otaczane pamięcią i dbałością o wygląd. Nadal czuwają one przy domach  nad spokojem ich mieszkańców albo przy drogach, nieraz z rzadka uczęszczanych, w miejscach pełnych uroku, dających szanse na chwile zadumy. Można spodziewać się, że akcja ta przyniesie efekt w postaci niewielkiego opracowania.
Więcej zdjęć w galerii.
 
 
 

 
Wspierane przez Hosting o12.pl