Stowarzyszenie Miłośników Dębowca i Okolicy

Copyright ©                                                                    

Gotycka Madonna z Dębowca

Jednym z najcenniejszych eksponatów działającego od 1997r. Muzeum Diecezjalnego w Rzeszowie jest drewniana figura Madonny z Dzieciątkiem Jezus. Według oceny znawców jej powstanie datować należy na ok. 1410r.  / tak datuje prof. Jerzy Gadomski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego /. Ta unikalna na tym terenie rzeźba gotycka należy do kręgu tzw. pięknych madonn, z których najcenniejsza, z nieodległej, podgrybowskiej Krużlowej, jest perłą działu sztuki gotyckiej Muzeum Narodowego w Krakowie. Rzeźba przechowywana była na plebanii. Pierwotnie polichromowana, w złoconych szatach, do muzeum trafiła  mocno zniszczona przez korniki, jedynie z resztkami dawnych zdobień. Dodatkowo w dolnej części była przecięta. Konserwację rzeźby przeprowadziły związane rodzinnie z Dębowcem  Anna  i Zofia Pawłowskie, konserwatorki  i historyczki sztuki z Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie. Obecnie oczyszczona, z uzupełnionymi ubytkami / przecięcie i lewa dłoń Madonny / i uzupełnioną zachowaną polichromią, stanowi najstarszy eksponat muzeum.

         Rzeźba ma  około 1,3 m wysokości. Jest rzeźbą pełną. Madonna na prawym ręku trzyma Dzieciątko, lewą podtrzymuje jego stopy. Plastycznie udrapowany płaszcz spływa z Jej ramion. Jest odchylona lekko w lewo. Ten typ Madonn przywędrował na tereny polskie z Francji. Przecięcie rzeźby może sugerować, że ostatnio używana była jako feretron; pierwotnie mogła zaś stanowić centralną figurę ołtarzową np. tryptyku, która to forma była podstawowym typem gotyckich ołtarzy. Jeśli figura od powstania była w Dębowcu,  to byłaby nie tylko najstarszym zabytkiem z naszej miejscowości, ale i jedynym zachowanym  elementem wyposażenia drugiego z kolei dębowieckiego kościoła. Najstarszy, pochodzący z przełomu XIII i XIV w. spłonął jeszcze w czasach Kazimierza Wielkiego. Kolejny dotrwał do 1474r. Nie wykluczone jednak, że rzeźba może pochodzić z innego miejsca  i w Dębowcu znalazła się w późniejszym, niż powstała, czasie. Trudno też ustalić, kiedy przestała być używana w celach religijnych. Prawdopodobnie po wybudowaniu obecnego kościoła mogła przez jakiś czas właśnie pełnić funkcję feretronu. Niezależnie od tego nie tylko ten typ rzeźby na Podkarpaciu jest unikalny, ale i gotyckie pamiątki niezwykle rzadkie. Stąd tym większa radość, że Madonna w  tak unikalnej i pięknej rzeźbie miała siedzibę w Dębowcu.


Wspierane przez Hosting o12.pl